Падыспань, беларускі ня-родны танец

Танец пад назвай “падыспань” (“падыспан”, “падэспань”) папулярны ў асяродках этнографаў-аматараў і этнарэканструктараў у Беларусі, Украіне, Расеі. І ў гэтых асяродках, і па-за імі многія лічаць яго “народным” і нават “традыцыйным”. Між тым, на пачатак XX ст. гэты танец у самім народзе не ўспрымаўся як свой. Чаму так? Давайце паглядзім на ягонае паходжанне. Чытаць далей

Складанка “Народная інструментальная музыка Беларусі” (частка 2)

Гэты допіс пазнаёміць вас з 2-ім раздзелам аўдыявыдання ”Народная інструментальная музыка Беларусі (палявыя запісы І.Дз. Назінай)”. Раздзел складаецца з каляндарна прымеркаваных найгрышаў. Апроч саміх аўдыязапісаў і каментароў І.Дз. Назінай да іх, у допісе закранаем прыкметы архаічнай музыкі і гісторыю скрыпкі ў Беларусі. Чытаць далей

Складанка “Народная інструментальная музыка Беларусі” (частка 1)

Свет пабачыла складанка архіўных аўдыязапісаў Іны Дзмітрыеўны Назінай, у якой прадстаўлены шэраг пластоў беларускай народнай інструментальнай музыкі. У гэтым допісе распавядаем пра само выданне і яго стваральніцу, а таксама публікуем частку аўдыязапісаў складанкі. Чытаць далей

Этнамузыка на “вялікай сцэне” – смяротная небяспека, а не “перамога”

Прыблізна з 2010 г. на Захадзе аўтэнтычны музычны фальклор спрабуюць зрабіць часткай музычнай індустрыі. Яго прадаюць шырокай аўдыторыі, якая дагэтуль слухала пост-панк, рэп, world music і іншую сучасную творчасць. У гэтым артыкуле разбяромся, чым гэты працэс пагражае самой этнамузыцы і ці варта рабіць такое ў Беларусі (спойлер: НЕ). Прапануем, якімі іншымі спосабамі можна дзейнічаць, каб захаваць этнічны стыль жывым. Чытаць далей

Кушлянская капэла: (не)беларуская народная музыка (+АЎДЫЯ)

Прапануем вам архіўныя запісы інструментальнай музыкі ад гурта з вёскі Кушляны Смаргонскага раёна. Рэпертуар капэлы характэрны для вясковых танцавальных вечарынак, што ладзіліся ў Заходняй Беларусі ў міжваенны час. Апроч аўдыязапісаў прыводзім невялікі аналіз паходжання і асаблівасцяў гэтых найгрышаў. Іх са змаўчання лічаць беларускімі народнымі, але ці сапраўды гэта так? Чытаць далей

Удзельнікі ці статысты? Прапорцыя скрайнасцяў культуры

Мы даследуем ня толькі этнічную культуру, але і культуру як цэлае, у тым ліку суадносіны розных яе відаў. На выявах у гэтым допісе прапануем параўнанне некаторых рысаў культурных скрайнасцяў ― чыстай этнічнай і чыстай масавай (спажывецкай) культуры, а таксама “чыстай” фізічнай культуры і прафесійнага спорту. Чытаць далей

Музычны агляд: “Бяседныя песні” (2019)

Увосень праект “Tradycyja” выдаў чарговую тэматычную аўдыяскладанку ― “Бяседныя песні” ― і яна лепшая за папярэднюю. Выдаўцы старанней падабралі спеўны матэрыял і спрабуюць атрымаць максімум карысці ад састарэлага CD-фармату. У складанцы ёсць як этнаграфічныя, так і агульнагістарычныя цікавосткі. Аднак дакладныя мэты выдання і яго мэтавая аўдыторыя застаюцца пад пытаннем. Чытаць далей

Перамагчы ЮНЭСКАізацыю

Калі мы ператвараем культурную спадчыну ў музейны экспанат, імкнёмся захаваць яе ў статычнай форме, “правільнай” для нейкага перыяду мінуўшчыны, то мы папросту выціскаем яе з рэальнага жыцця. Ці, дакладней, выціскаем з яе жыццё. Спадчына губляе практычны змест, становіцца пустым рудыментам, фасаднае існаванне якога штучна падтрымліваецца. Як прадухіліць такі стан? Чытаць далей

Рэканструкцыя: апошнія дні грамадства?

Пры адчуванні вялікай, смяротнай небяспекі ці ў стане клінічнай смерці чалавек часам хутка ўзгадвае ўсё сваё жыццё ў выглядзе плыні вобразаў ці падзеяў. Пэўную аналогію гэтаму можна ўбачыць у з’яве гістарычнай рэканструкцыі, якая набыла масавую папулярнасць сярод еўрапейцаў. Тут у ролі чалавека ў перадсмяротным стане выступае само грамадства, а ў ролі яго ўспамінаў ― яркая і інтэнсіўная рэканструктарская дзейнасць. Працяг аналогіі ― у артыкуле. Чытаць далей

Традыцыйная музыка: “правільнасць”

Адной з нязменных прыкметаў традыцыйнай музыкі з’яўляецца яе знешняя “правільнасць”. Пад “правільнасцю” маецца на ўвазе адпаведнасць пэўным фармальным патрабаванням, якая дазваляе музыцы выконваць сваю функцыю. Прыклады такіх патрабаванняў прыводзім у гэтым тэксце. Чытаць далей